wtorek, 7 czerwca 2016

Drewniana kapliczka domkowa w Puszczy Białej koło Bojan

Bojany kapliczka domkowa
1. fot. 2001
W Puszczy Białej na zjeździe z tzw. traktu napoleońskiego do wsi Bojany koło Broku (woj. mazowieckie, pow.ostrowski, gm. Brok) znajduje się bielona drewniana kapliczka domkowa z gankiem i sygnaturką (patrz mapa fot. 6). Ufundowana została przez mieszkańców Bojan i Brzostowej w latach 30. XX w. i wykonana przez miejscowego cieślę  Aleksandra Krawczykowskiego z Bojan. Ten sam mistrz stolarski konserwował ją, według tablicy w kapliczce, w 1959 r. Miała wezwanie św. Magdaleny i był w niej obraz tej świętej, lecz został skradziony w latach 70. XX w. Od 1982 r. wisi w kapliczce kopia obrazu Matki Boskiej Bolesnej z Lichenia, wykonana wtedy przez córkę budowniczego.

              Według mieszkańców Bojan kapliczka ta została postawiona na miejscu dawnej pustelni. Miał w niej mieszkać w pierwszej połowie XIX w. pustelnik, który zmarł na początku lat 30. tegoż wieku. Po jego śmierci domek (kapliczka), w którym mieszkał, zniszczał, czy też go rozebrano, a dopiero po stu latach okoliczni mieszkańcy, pamiętając o uświęconym miejscu, wystawili kapliczkę.
Mapa topograficzna Królestwa Polskiego z 1839 r. (fot. 6)  potwierdza, że dokładnie w tym samym miejscu znajdował się obiekt opisany w legendzie mapy jako kapliczka drewniana. Pokoleniową pamięć o tym miejscu jako uświęconym potwierdza w drugiej poł. XIX w. Oskar Kolberg, który w swoim Obrazie etnograficznym. Tom IV Mazowsze Stare, Mazury, Kurpie (Kraków 1888) daje na stronie 26 następujący przypis dotyczący okolic Broku:
W lesie Żurawienieckim do leśnictwa Brok należącem, jest tak zwana pustelnia św. Magdaleny, gdzie mają być w ziemi niezmierne skarby zaklęte. Są one nawet raz do roku, ale tylko na chwilę, widzialne dla pobożnych.

              Po 2002 r. kapliczka przeszła kolejny remont (fot. 1, 2, 4 – stan z 2001 r., fot. 3, 5 – stan z 2013 r.).  Daszek kryty papą został zamieniony na blaszany. Wymieniono też elementy konstrukcji. Kapliczka zachowała swój kształt, jednak forma została mocno uproszczona. Niestety nawet w Puszczy Białej współczesne rzemiosło ciesielskie nie dorównuje temu sprzed kilkudziesięciu lat. W niezmienionej formie pozostała sygnaturka.

              Wnętrze kapliczki to zbiór dewocjonaliów. Obrazy, figura Matki Boskiej, Chrystusa, figurki świętych i aniołki. W 2001 r. w centralnym miejscu wisiał amatorski obraz Matki Boskiej Bolesnej z Lichenia autorstwa córki budowniczego kapliczki (fot. 4). W 2013 r. wisi on na prawej ścianie kapliczki, a na lewej jest inny amatorski obraz Matki Boskiej Licheńskiej (fot. 5).

              Koło kapliczki stoi typowy dla Puszczy Białej, jak i dla innych regionów Mazowsza, wysoki drewniany krzyż.
Brok, kapliczka domkowa drewniana
2. fot. 2001
Puszcza Biała, drewniana kapliczka domkowa
3. fot. 2013
Bojany, kapliczka domkowa
4. fot. 2001
Bojany, Brok, Puszcza Biała, kapliczka domkowa
5. fot. 2013
Puszcza Biała, mapa, kapliczka domkowa
6. Mapa topograficzna z 1839 z zaznaczoną kapliczką

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz