Atrybuty świętych

Artykuł o atrybutach świętych

Dach namiotowy

Dach (daszek) namiotowy, brogowy, ostrosłupowy, w formie piramidy.

Artykuł Daszek namiotowy. 

Batogowo na Mazowszu	Babice na Podkarpaciu	Stare Kaczkowo na Mazowszu

Krzyż pokutny

Krzyż koło Goli Świdnickiej

Krzyż pokutny.  

Artykuł definiujący krzyże pokutne

Blenda

Blenda (z niem. blende - ślepe okno, ślepa wnęka, ślepy otwór od blenden czyli zasłaniać) - czytaj dalej 

Chruszczewka Włościańska, kapliczka przydrożna z blendami na tylnym filarze.

Bibliografia

 

Ogólne

- Antolak, Mariusz. Szyszkowski, Wiesław, Funkcjonowanie krzyża przydrożnego w krajobrazie kulturowym Polski. W: Obiekty religijne w Polsce. Sosnowiec: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego Nr 21 PTG, 2013,  ss. 57-66 (c. 6).
- Brensztejn, Michał, Krzyże i kapliczki żmudzkie. Materyały do sztuki ludowej na Litwie. W: Materyały Antropologiczno-Archeologiczne i Etnograficzne, t. IX Dział Etnograficzny. Kraków: Nakładem Akademii Umiejętności, 1907, s. 3-16 (c. 1).  
- Czerwiński, Tomasz.  Kapliczki i Krzyże przydrożne w Polsce. Warszawa: Muza, 2012. 
- Gloger, Zygmunt. Budownictwo drzewne i wyroby z drzewa w dawnej Polsce. T I. Warszawa: 1907. T II. Warszawa: 1909 (cyfrowa 2).
- Gloger, Zygmunt. Encyklopedia staropolska ilustrowana, t. 3. Warszawa.
- Hochleitner, J. Scheer, I. Obrońca przed wylewami rzek. Niezwykłe dzieje życia i kultu świętego Jana Nepomucena,.Świdnica - Elbląg: 1998.
- Kossak, Zofia,  Rok polski. Obyczaj i wiara. Warszawa: 1974.

Regiony

Dolny Śląsk
- Ogonowska, Małgorzata. Straus, Patryk. Mała architektura sakralna na pograniczu polsko-czeskim. Kamienna Góra: 2010 (cyfrowa 9). 

Małopolska 

- Gierała, Zenon. Opowieści przydrożnych kapliczek. Warszawa: Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza 2000 (okolice Radomia). 
- Majchrzak, Katarzyna. Sieniawska, Joanna. Kapliczki dziedzictwem kulturowym gminy Dukla. Krosno: Wydawnictwo Ruthenus, 2013 (c. 10). 

Mazowsze

- Kaczyńska, Małgorzata. Różańska-Mazurkiewicz, Anna.  Kapliczki i krzyże w miejskim krajobrazie Warszawy.  W: Obiekty religijne w Polsce: Sosnowiec: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego Nr 21 PTG,  2013,  ss. 67-76 (c. 7).

Mazury  

- Antolak, Mariusz. Sacrum w krajobrazie kulturowym gminy Ostróda. W: Obiekty religijne w Polsce. Sosnowiec: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego Nr 21 PTG, 2013,  ss. 47-55 (c. 5).

Pomorze Gdańskie

- Przybylska, Lucyna. Krzyże pamięci przy ulicach Trójmiasta. W: Obiekty religijne w Polsce. Sosnowiec: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego Nr 21 PTG, 2013,  ss. 77-88 (c. 8).

Wielkopolska

- Radziszewski, Michał.  Krzyże, kapliczki i figury świętych. Obiekty kultu religii chrześcijańskiej w gminie Przygodzice. Przygodzice 2008 (cyfrowa 3)

Ziemia chełmińska 

 - Gonia Alicja, Michniewicz-Ankiersztajn Hanna, Rola sacrum w krajobrazie kulturowym obszarów wiejskich na przykładzie gminy Dąbrowa Chełmińska, [w:] Obiekty religijne w Polsce, Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego Nr 21 PTG, Sosnowiec 2013,  ss. 37-45 (cyfrowa 4)


Pełna Bibliografia

Alba

Św. Walenty i św. Wawrzyniec w albach
na krzyżu autorstwa Pawła Brylińskiego
w Kowalewie koło Pleszewa

Alba (łac. alba domyślnie alba vestis - biała szata) również tunica, camisia - biała, długa i luźna cingulum czyli pasem lub sznurem zakończonym frędzlami na obu końcach,  noszona przez kapłanów, diakonów, ministrantów, lektorów, kantorów przy sprawowaniu czynności liturgicznych.

spodnia szata liturgiczna przepasywana

Wywodzi się z rzymskiej tuniki i początkowo używana była przez katechumenów ^{(osoby przygotowujące się do chrztu)} przy chrzcie. Alba ma przypominać
szatę chrzcielną. Pierwszą wzmiankę o albie jako szacie liturgicznej zawierają postanowienia IV synodu kartagińskiego z 398 r. Ok. 850 r. papież Leon IV polecił odprawianie mszy w albie. Płócienna, najczęściej lniana (stąd w starożytności nazywana również lincea), prosta szata na przełomie I i II tysiąclecia zaczęła mieć charakter bardziej ozdobny. Pojawiły się alby jedwabne, od XI i XII w. ozdabiane złotymi lub jedwabnymi haftami na parurach. Cztery parury przyszywano u dołu, na obu rękawach oraz z przodu i z tyłu alby. Piątą umieszczano na humerale czyli chuście okrywającej ramiona i szyję  W końcu zaczęto zdobić alby perłami i złotymi lub pozłacanymi blaszkami, na których nieraz umieszczano herby fundatorów alb. W XV i XVI w. parury przybrały charakter bogatych białych lub wycinanych haftów, a w XVII w. alby przyozdabiano tiulem i koronkami.

W późnym średniowieczu noszenie alb ograniczono wyłącznie do kapłanów, diakonów i subdiakonów i tylko w czasie mszy lub wyjątkowo w czasie sprawowania innych funkcji liturgicznych. Alby stały się ozdobnymi i kosztownymi strojami liturgicznymi mającymi znaczną wartość. Były ciężkie z powodu ozdób, często z kamieni szlachetnych i złota oraz niewygodne gdyż te same alby służyły kapłanom różnego wzrostu. Wtedy też ok. XIV w. pojawiła się krótsza i prostsze wersja alby - komża, która zaczęła być stosowana do czynności liturgicznych nie zastrzeżonych dla alby.

Sobór Watykański II (1962-1965) przywrócił albę jako szatę liturgiczną wspólną dla wszystkich posługujących podkreślając ich wspólne

Chronostych

Chronostych, chronogram to jeden ze sposobów zapisywania dat rocznych, stosowany w okresie baroku. 
Artykuł o chronostychu.